Restrukturyzacja

Kredyt hipoteczny firmy a układ po nowelizacji z 2025 roku

26 listopada Twoje pieniądze przepadną. Nie pozwól na to – skontaktuj się.

Zostaw kontakt. Wytłumaczę Ci krok po kroku, jak odzyskać swoje pieniądze i nie dać im tego zamieść pod dywan. Masz czas tylko do 26 listopada, więc czas nagli.
Zadzwoń teraz
Krzysztof Rudnik
radca prawny, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny
Dziękujemy!
Twoja wiadomość została wysłana.
Ups! Coś poszło nie tak podczas przesyłania formularza. Spróbuj ponownie wysłać wiadomość

Od 23 sierpnia 2025 r. wierzytelność banku zabezpieczona hipoteką jest objęta układem z mocy prawa, bez jego zgody. Dotyczy to spraw prowadzonych według nowych przepisów. Bank zachowuje jednak szczególną ochronę, a objęcie kredytu układem nie oznacza dowolności w ustalaniu warunków jego spłaty.

Zmiana ma znaczenie zwłaszcza dla firm, których znaczna część zadłużenia wynika z kredytu zabezpieczonego na nieruchomości. Przy przygotowaniu układu trzeba uwzględnić wartość zabezpieczenia, zasady głosowania i sytuację banku w razie upadłości dłużnika.

Skąd ta zmiana?

Nowelizacja z 25 lipca 2025 r. wdraża dyrektywę (UE) 2019/1023 dotyczącą restrukturyzacji zapobiegawczej. Rozszerzyła objęcie układem wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo, a równocześnie wprowadziła dodatkowe reguły ochrony tych wierzycieli. Ustawę ogłoszono 8 sierpnia 2025 r. Nowe przepisy weszły w życie 23 sierpnia 2025 r.

Podstawa prawna: ustawa z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1085), art. 6 (wejście w życie); dyrektywa (UE) 2019/1023.

Jak traktowano kredyt hipoteczny przed zmianą przepisów?

Art. 151 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego wyłączał z układu wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, w części znajdującej pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia, chyba że wierzyciel zgodził się na objęcie układem. Zgoda nie była potrzebna tylko wtedy, gdy dłużnik zaproponował bankowi pełne zaspokojenie wraz z należnościami ubocznymi w terminie z układu albo zaspokojenie nie niższe, niż bank uzyskałby z przedmiotu zabezpieczenia (dawny ust. 2a; ust. 3 rozciągał to na przewłaszczenie na zabezpieczenie).

Firma mogła więc zawrzeć układ z dostawcami i ZUS, pozostawiając kredyt hipoteczny poza nim. Wyjątki wynikały z warunków opisanych wyżej. Po ustaniu ochrony restrukturyzacyjnej bank mógł korzystać ze swoich uprawnień wynikających z umowy i zabezpieczenia, jeżeli zachodziły ku temu podstawy.

Co dokładnie się zmieniło?

ElementDo 22.08.2025Od 23.08.2025 (nowe sprawy)
Objęcie układem wierzytelności zabezpieczonej rzeczowoZa zgodą wierzyciela albo bez zgody tylko przy propozycji pełnej spłaty lub nie niższej niż z przedmiotu zabezpieczenia (art. 151 ust. 2 i 2a)Z mocy prawa, w części pokrytej wartością zabezpieczenia (skreślenie wyłączenia w art. 151 ust. 2, uchylenie ust. 2a i 3)
Grupa w głosowaniuOdrębna grupa obowiązkowa tylko wtedy, gdy wierzyciel zabezpieczony wszedł do układu (dawny art. 161 ust. 1a)Wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo głosują w osobnej grupie z mocy prawa, w części pokrytej wartością zabezpieczenia (art. 161 ust. 1a pkt 3)
Ochrona wierzyciela zabezpieczonegoWierzytelność w części zabezpieczonej pozostawała co do zasady poza układem. Objęcie jej układem bez zgody wymagało spełnienia warunków dawnego art. 151 ust. 2a.Propozycje dla grupy zabezpieczonej muszą przewidywać zaspokojenie nie mniej korzystne niż w upadłości i ten sam sposób zaspokojenia co w umowie zabezpieczenia, chyba że wierzyciel zgodzi się na inne warunki (art. 161a ust. 1-2)
Przyjęcie układu mimo sprzeciwu grupyWymagane poparcie wierzycieli mających co najmniej 2/3 sumy wierzytelności przysługujących głosującym i brak pokrzywdzenia grupy, która głosowała przeciw (dawny art. 119 ust. 3)Możliwe pod warunkami dotyczącymi poparcia grup, sumy wierzytelności i ochrony grup przeciwnych. Warunki opisujemy pod tabelą (art. 119 ust. 3 do 6).
Test zaspokojeniaBrak formalnego dokumentuNadzorca albo zarządca sporządza test zaspokojenia: wycenę firmy przy kontynuacji działalności i wartość majątku w upadłości (przy sprzedaży przedsiębiorstwa w całości i składnik po składniku), z osobnym wskazaniem, które zabezpieczenia pozostają w mocy po sprzedaży (art. 10a). W PZU nadzorca sporządza go co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem zbierania głosów (art. 211b); dla mikroprzedsiębiorcy testu się nie sporządza (art. 10a ust. 4)
Ważność głosu wierzyciela w PZUGłos ważny, jeśli wniosek o zatwierdzenie układu wpłynął do sądu w ciągu 3 miesięcy od oddania głosu4 miesiące od oddania głosu (art. 215)

Gdy jedna z grup sprzeciwia się układowi

Co do zasady potrzebne jest poparcie większości grup, w tym przynajmniej jednej grupy zabezpieczonej rzeczowo lub grupy o wyższym pierwszeństwie niż zwykli wierzyciele wskazani w art. 342 ust. 1 pkt 2 Prawa upadłościowego. Jeżeli ten warunek nie jest spełniony, ustawa dopuszcza poparcie przynajmniej jednej grupy, która uzyskałaby zaspokojenie w upadłości przy wycenie zakładającej kontynuację działalności.

W obu wariantach za układem muszą głosować wierzyciele mający co najmniej połowę sumy wierzytelności przysługujących głosującym. Jeżeli grupa o niższym pierwszeństwie otrzymuje zaspokojenie, grupa o wyższym pierwszeństwie, która sprzeciwiła się układowi, musi otrzymać pełne zaspokojenie w terminie określonym w układzie, zgodnie z art. 119 ust. 4.

Przepisy przejściowe: która ustawa dotyczy Twojej sprawy?

Nowe zasady nie dotyczą wszystkich postępowań automatycznie. Zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej stare przepisy stosuje się w sprawach, w których przed 23 sierpnia 2025 r. złożono wniosek restrukturyzacyjny, wniosek o ogłoszenie upadłości, wniosek o stwierdzenie wykonania, zmianę lub uchylenie układu, wniosek o uznanie zagranicznego postępowania, albo w postępowaniu o zatwierdzenie układu ustalono dzień układowy. Dlatego przed analizą kredytu trzeba ustalić datę dnia układowego i właściwych wniosków. Dopiero wtedy można określić przepisy, które znajdą zastosowanie.

Przeczytaj również: Wierzytelności układowe w postępowaniu restrukturyzacyjnym oraz Głosowanie nad układem: kiedy układ zostaje przyjęty.

Przykład na fikcyjnych danych

Spółka produkcyjna ma kredyt inwestycyjny 2,4 mln zł zabezpieczony hipoteką na hali wycenionej na 3,1 mln zł, 1,1 mln zł długu wobec 9 dostawców i 240 tys. zł zaległości w ZUS. Dzień układowy ustalono 15 października 2025 r.

Stary stan prawny (gdyby dzień układowy ustalono przed 23.08.2025): bank pozostaje poza układem, chyba że wyrazi zgodę lub propozycje spełnią ustawowe warunki objęcia układem bez jego zgody. Po wygaśnięciu ochrony z obwieszczenia może wypowiedzieć kredyt i prowadzić egzekucję z hali. Propozycje układowe obejmują w praktyce tylko dostawców i ZUS.

Nowy stan prawny: bank głosuje w osobnej grupie zabezpieczonej w części pokrytej wartością hali. Propozycja dla banku: wydłużenie spłaty z 5 do 9 lat przy zachowaniu kapitału i odsetek umownych. Test zaspokojenia pokazuje, że w upadłości bank dostałby z hali ok. 2,2 mln zł w 18-24 miesiące; układ daje 2,4 mln zł z odsetkami w 9 lat, co po uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie bank porówna ze scenariuszem upadłości. Dostawcy: redukcja 25 proc., 48 rat. ZUS: 100 proc. w 36 ratach. Przy założeniu, że wszyscy wskazani wierzyciele głosują, sprzeciw banku uniemożliwi przyjęcie układu przy tych kwotach. Dostawcy i ZUS mają łącznie około 35,8 proc. sumy wierzytelności głosujących, a art. 119 ust. 3 wymaga co najmniej połowy. W tym przykładzie trzeba zatem wypracować warunki, które uzyskają poparcie banku. Samo porównanie zaspokojenia w układzie i upadłości nie zastąpi wymaganej większości.

Liczby są modelowe. W realnej sprawie wycena hali, koszty likwidacji i czas sprzedaży w upadłości są przedmiotem sporu i decydują o wyniku.

Co to zmienia dla firmy z kredytem hipotecznym?

  • Restrukturyzacja całości długu staje się możliwa. Uwzględnienie kredytu pozwala planować spłatę zobowiązań wobec banku razem z pozostałymi długami firmy.
  • Rośnie znaczenie wyceny. Test zaspokojenia opiera się na wartości zabezpieczenia w scenariuszu upadłości. Założenia wyceny mogą kwestionować zarówno bank, jak i pozostali wierzyciele.
  • Propozycje dla banku wymagają uzasadnienia finansowego. Wydłużenie okresu kredytowania, karencja w spłacie kapitału, zmiana marży wymagają wiarygodnej prognozy przepływów i oceny zgodności z ochroną wierzyciela zabezpieczonego. Bez zgody banku propozycje dla zabezpieczonej części wierzytelności muszą zapewniać stopień zaspokojenia nie mniej korzystny niż w upadłości. Ocena uwzględnia także koszty i czas realizacji zabezpieczenia.
  • Dzień ustalenia dnia układowego decyduje o reżimie prawnym. Sprawy sprzed 23 sierpnia 2025 r. toczą się po staremu.

Dokumenty potrzebne do analizy kredytu

DokumentPo co
Umowa kredytu z aneksami i aktualny harmonogramUstalenie kapitału, marży, terminów i zapisów o wypowiedzeniu
Odpis księgi wieczystej nieruchomościKtóre hipoteki i w jakiej kolejności obciążają nieruchomość; czy są wpisy innych wierzycieli
Operat szacunkowy (najlepiej nie starszy niż rok) albo wycena do celów testu zaspokojeniaPodstawa podziału wierzytelności banku na część zabezpieczoną i niezabezpieczoną
Prognoza przepływów na okres spłaty układuDowód, że wydłużony harmonogram jest wykonalny
Lista pozostałych wierzycieli z kwotami i zabezpieczeniamiPodział na grupy i policzenie większości w każdej z nich

Co to zmienia dla banku i innych wierzycieli zabezpieczonych?

  • Wierzyciel zabezpieczony powinien sprawdzić podział na grupy, propozycje układowe oraz przyjętą wartość zabezpieczenia, a następnie zdecydować, jak głosować.
  • Kluczowym dokumentem jest test zaspokojenia. Warto żądać od nadzorcy założeń wyceny i kosztów likwidacji, a w razie wątpliwości zgłosić zastrzeżenia do planu.
  • Głos przeciw nie blokuje układu automatycznie. Wierzyciel głosujący przeciw może zgłosić zastrzeżenia przy zatwierdzaniu układu, jeżeli jego sytuacja byłaby gorsza niż w scenariuszu przewidzianym w art. 165 ust. 2. Osobna reguła z art. 119 ust. 4 chroni grupę o wyższym pierwszeństwie, która opowiedziała się przeciw układowi, gdy grupa niższa otrzymuje zaspokojenie.
  • Głos oddany w PZU jest ważny 4 miesiące. Jeśli dłużnik nie złoży w tym czasie wniosku o zatwierdzenie układu, głosowanie trzeba powtórzyć.

Przeczytaj również: Wierzyciel w restrukturyzacji: wniosek o uchylenie układu.

Pytania przed podjęciem decyzji

Czy bank może wypowiedzieć kredyt po obwieszczeniu o dniu układowym?

W okresie ochrony z obwieszczenia zakaz wypowiadania obejmuje umowy kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji przed dniem układowym. Zakaz nie działa, gdy podstawą wypowiedzenia jest niewykonywanie po dniu układowym zobowiązań nieobjętych układem albo inna okoliczność z umowy zaistniała po tym dniu. Sposób regulowania rat w okresie ochrony trzeba ocenić na podstawie umowy, przepisów i zakresu wierzytelności objętych układem.

Czy można umorzyć część kredytu hipotecznego w układzie?

Część bez pokrycia w wartości nieruchomości głosuje w grupie niezabezpieczonej i może podlegać redukcji jak inne długi. Część pokryta wartością zabezpieczenia jest chroniona: propozycje dla niej muszą dawać bankowi nie mniej, niż dostałby w upadłości, i ten sam sposób zaspokojenia co w umowie zabezpieczenia, chyba że bank zgodzi się na inne warunki (art. 161a).

Czy bank musi się zgodzić na układ?

Nie. Bank głosuje w swojej grupie. Układ może zostać przyjęty mimo sprzeciwu grupy, jeśli spełnione są warunki z art. 119 ust. 3-6 i sąd nie uwzględni zastrzeżeń banku na etapie zatwierdzenia.

Co to jest test zaspokojenia?

Dokument sporządzany przez nadzorcę lub zarządcę, który porównuje wartość firmy przy kontynuacji działalności z wartością majątku w upadłości i pokazuje, ile każda grupa wierzycieli dostałaby w obu scenariuszach. W PZU nadzorca sporządza go co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem głosowania, razem ze spisem wierzytelności i planem restrukturyzacyjnym; nie sporządza się go, gdy dłużnik jest mikroprzedsiębiorcą.

Czy stare sprawy przechodzą na nowe zasady?

Nie. Sprawy z wnioskiem albo dniem układowym sprzed 23 sierpnia 2025 r. toczą się według dawnych przepisów (art. 4 noweli).

Co z leasingiem?

Leasing to umowa wzajemna, nie wierzytelność zabezpieczona rzeczowo. Rządzi się innymi zasadami, które opisujemy w tekście Leasing a restrukturyzacja.

Co z hipoteką na domu właściciela spółki?

Układ spółki nie narusza co do zasady praw banku z hipoteki ustanowionej na nieruchomości osoby trzeciej. Bank może dochodzić zaspokojenia z tej nieruchomości niezależnie od układu. Ten przypadek wymaga osobnej analizy.

Źródła

Ustawa nowelizująca z 25 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1085 (ogłoszona 8.08.2025, w życie 23.08.2025): art. 1 pkt 11 (art. 119), pkt 14 (art. 151), pkt 34 (art. 215), art. 4 (przepisy przejściowe), art. 6 (wejście w życie). Prawo restrukturyzacyjne, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533: art. 10a, 119, 150 ust. 3, 151, 161, 161a, 165, 211b, 215, 226e, 256; brzmienie sprzed nowelizacji: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1428. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z 20.06.2019 r. w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej.

Teksty urzędowe: Prawo restrukturyzacyjne, Nowelizacja z 2025 r.

Sprawdź warunki restrukturyzacji kredytu

Do analizy potrzebne będą umowa kredytu, aktualny harmonogram, informacje o nieruchomości i lista pozostałych zobowiązań. Na tej podstawie ocenimy możliwe propozycje dla banku oraz dokumenty potrzebne do przygotowania układu.

Zadzwoń pod 794 626 000 lub zostaw numer do kontaktu.

KMR Restrukturyzacje · ul. Zygmunta Starego 9, Gliwice · tel. 794 626 000

Zadzwoń teraz i dowiedz się, jak możemy Ci pomóc

W ciągu 15 minutowej rozmowy wstępnie omówimy Twoją sytuację i przedstawimy możliwe scenariusze. Jeśli któryś z nich wyda ci się obiecujący, umówimy się na bezpłatną konsultację, po której będziemy mogli wycenić nasze działania.

Zadzwoń teraz: 794 626 000
Zadzwoń teraz i dowiedz się, jak możemy Ci pomóc
Bezpłatna konsultacja