Używamy plików cookie, aby poprawić jakość przeglądania, wyświetlać reklamy lub treści dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz analizować ruch na stronie. Kliknięcie przycisku „Akceptuj wszystkie” oznacza zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookie.
Od 23 sierpnia 2025 r. wierzytelność banku zabezpieczona hipoteką jest objęta układem z mocy prawa, bez jego zgody. Dotyczy to spraw prowadzonych według nowych przepisów. Bank zachowuje jednak szczególną ochronę, a objęcie kredytu układem nie oznacza dowolności w ustalaniu warunków jego spłaty.
Zmiana ma znaczenie zwłaszcza dla firm, których znaczna część zadłużenia wynika z kredytu zabezpieczonego na nieruchomości. Przy przygotowaniu układu trzeba uwzględnić wartość zabezpieczenia, zasady głosowania i sytuację banku w razie upadłości dłużnika.
Nowelizacja z 25 lipca 2025 r. wdraża dyrektywę (UE) 2019/1023 dotyczącą restrukturyzacji zapobiegawczej. Rozszerzyła objęcie układem wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo, a równocześnie wprowadziła dodatkowe reguły ochrony tych wierzycieli. Ustawę ogłoszono 8 sierpnia 2025 r. Nowe przepisy weszły w życie 23 sierpnia 2025 r.
Podstawa prawna: ustawa z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1085), art. 6 (wejście w życie); dyrektywa (UE) 2019/1023.
Art. 151 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego wyłączał z układu wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, w części znajdującej pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia, chyba że wierzyciel zgodził się na objęcie układem. Zgoda nie była potrzebna tylko wtedy, gdy dłużnik zaproponował bankowi pełne zaspokojenie wraz z należnościami ubocznymi w terminie z układu albo zaspokojenie nie niższe, niż bank uzyskałby z przedmiotu zabezpieczenia (dawny ust. 2a; ust. 3 rozciągał to na przewłaszczenie na zabezpieczenie).
Firma mogła więc zawrzeć układ z dostawcami i ZUS, pozostawiając kredyt hipoteczny poza nim. Wyjątki wynikały z warunków opisanych wyżej. Po ustaniu ochrony restrukturyzacyjnej bank mógł korzystać ze swoich uprawnień wynikających z umowy i zabezpieczenia, jeżeli zachodziły ku temu podstawy.
| Element | Do 22.08.2025 | Od 23.08.2025 (nowe sprawy) |
|---|---|---|
| Objęcie układem wierzytelności zabezpieczonej rzeczowo | Za zgodą wierzyciela albo bez zgody tylko przy propozycji pełnej spłaty lub nie niższej niż z przedmiotu zabezpieczenia (art. 151 ust. 2 i 2a) | Z mocy prawa, w części pokrytej wartością zabezpieczenia (skreślenie wyłączenia w art. 151 ust. 2, uchylenie ust. 2a i 3) |
| Grupa w głosowaniu | Odrębna grupa obowiązkowa tylko wtedy, gdy wierzyciel zabezpieczony wszedł do układu (dawny art. 161 ust. 1a) | Wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo głosują w osobnej grupie z mocy prawa, w części pokrytej wartością zabezpieczenia (art. 161 ust. 1a pkt 3) |
| Ochrona wierzyciela zabezpieczonego | Wierzytelność w części zabezpieczonej pozostawała co do zasady poza układem. Objęcie jej układem bez zgody wymagało spełnienia warunków dawnego art. 151 ust. 2a. | Propozycje dla grupy zabezpieczonej muszą przewidywać zaspokojenie nie mniej korzystne niż w upadłości i ten sam sposób zaspokojenia co w umowie zabezpieczenia, chyba że wierzyciel zgodzi się na inne warunki (art. 161a ust. 1-2) |
| Przyjęcie układu mimo sprzeciwu grupy | Wymagane poparcie wierzycieli mających co najmniej 2/3 sumy wierzytelności przysługujących głosującym i brak pokrzywdzenia grupy, która głosowała przeciw (dawny art. 119 ust. 3) | Możliwe pod warunkami dotyczącymi poparcia grup, sumy wierzytelności i ochrony grup przeciwnych. Warunki opisujemy pod tabelą (art. 119 ust. 3 do 6). |
| Test zaspokojenia | Brak formalnego dokumentu | Nadzorca albo zarządca sporządza test zaspokojenia: wycenę firmy przy kontynuacji działalności i wartość majątku w upadłości (przy sprzedaży przedsiębiorstwa w całości i składnik po składniku), z osobnym wskazaniem, które zabezpieczenia pozostają w mocy po sprzedaży (art. 10a). W PZU nadzorca sporządza go co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem zbierania głosów (art. 211b); dla mikroprzedsiębiorcy testu się nie sporządza (art. 10a ust. 4) |
| Ważność głosu wierzyciela w PZU | Głos ważny, jeśli wniosek o zatwierdzenie układu wpłynął do sądu w ciągu 3 miesięcy od oddania głosu | 4 miesiące od oddania głosu (art. 215) |
Co do zasady potrzebne jest poparcie większości grup, w tym przynajmniej jednej grupy zabezpieczonej rzeczowo lub grupy o wyższym pierwszeństwie niż zwykli wierzyciele wskazani w art. 342 ust. 1 pkt 2 Prawa upadłościowego. Jeżeli ten warunek nie jest spełniony, ustawa dopuszcza poparcie przynajmniej jednej grupy, która uzyskałaby zaspokojenie w upadłości przy wycenie zakładającej kontynuację działalności.
W obu wariantach za układem muszą głosować wierzyciele mający co najmniej połowę sumy wierzytelności przysługujących głosującym. Jeżeli grupa o niższym pierwszeństwie otrzymuje zaspokojenie, grupa o wyższym pierwszeństwie, która sprzeciwiła się układowi, musi otrzymać pełne zaspokojenie w terminie określonym w układzie, zgodnie z art. 119 ust. 4.
Nowe zasady nie dotyczą wszystkich postępowań automatycznie. Zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej stare przepisy stosuje się w sprawach, w których przed 23 sierpnia 2025 r. złożono wniosek restrukturyzacyjny, wniosek o ogłoszenie upadłości, wniosek o stwierdzenie wykonania, zmianę lub uchylenie układu, wniosek o uznanie zagranicznego postępowania, albo w postępowaniu o zatwierdzenie układu ustalono dzień układowy. Dlatego przed analizą kredytu trzeba ustalić datę dnia układowego i właściwych wniosków. Dopiero wtedy można określić przepisy, które znajdą zastosowanie.
Przeczytaj również: Wierzytelności układowe w postępowaniu restrukturyzacyjnym oraz Głosowanie nad układem: kiedy układ zostaje przyjęty.
Spółka produkcyjna ma kredyt inwestycyjny 2,4 mln zł zabezpieczony hipoteką na hali wycenionej na 3,1 mln zł, 1,1 mln zł długu wobec 9 dostawców i 240 tys. zł zaległości w ZUS. Dzień układowy ustalono 15 października 2025 r.
Stary stan prawny (gdyby dzień układowy ustalono przed 23.08.2025): bank pozostaje poza układem, chyba że wyrazi zgodę lub propozycje spełnią ustawowe warunki objęcia układem bez jego zgody. Po wygaśnięciu ochrony z obwieszczenia może wypowiedzieć kredyt i prowadzić egzekucję z hali. Propozycje układowe obejmują w praktyce tylko dostawców i ZUS.
Nowy stan prawny: bank głosuje w osobnej grupie zabezpieczonej w części pokrytej wartością hali. Propozycja dla banku: wydłużenie spłaty z 5 do 9 lat przy zachowaniu kapitału i odsetek umownych. Test zaspokojenia pokazuje, że w upadłości bank dostałby z hali ok. 2,2 mln zł w 18-24 miesiące; układ daje 2,4 mln zł z odsetkami w 9 lat, co po uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie bank porówna ze scenariuszem upadłości. Dostawcy: redukcja 25 proc., 48 rat. ZUS: 100 proc. w 36 ratach. Przy założeniu, że wszyscy wskazani wierzyciele głosują, sprzeciw banku uniemożliwi przyjęcie układu przy tych kwotach. Dostawcy i ZUS mają łącznie około 35,8 proc. sumy wierzytelności głosujących, a art. 119 ust. 3 wymaga co najmniej połowy. W tym przykładzie trzeba zatem wypracować warunki, które uzyskają poparcie banku. Samo porównanie zaspokojenia w układzie i upadłości nie zastąpi wymaganej większości.
Liczby są modelowe. W realnej sprawie wycena hali, koszty likwidacji i czas sprzedaży w upadłości są przedmiotem sporu i decydują o wyniku.
| Dokument | Po co |
|---|---|
| Umowa kredytu z aneksami i aktualny harmonogram | Ustalenie kapitału, marży, terminów i zapisów o wypowiedzeniu |
| Odpis księgi wieczystej nieruchomości | Które hipoteki i w jakiej kolejności obciążają nieruchomość; czy są wpisy innych wierzycieli |
| Operat szacunkowy (najlepiej nie starszy niż rok) albo wycena do celów testu zaspokojenia | Podstawa podziału wierzytelności banku na część zabezpieczoną i niezabezpieczoną |
| Prognoza przepływów na okres spłaty układu | Dowód, że wydłużony harmonogram jest wykonalny |
| Lista pozostałych wierzycieli z kwotami i zabezpieczeniami | Podział na grupy i policzenie większości w każdej z nich |
Przeczytaj również: Wierzyciel w restrukturyzacji: wniosek o uchylenie układu.
W okresie ochrony z obwieszczenia zakaz wypowiadania obejmuje umowy kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji przed dniem układowym. Zakaz nie działa, gdy podstawą wypowiedzenia jest niewykonywanie po dniu układowym zobowiązań nieobjętych układem albo inna okoliczność z umowy zaistniała po tym dniu. Sposób regulowania rat w okresie ochrony trzeba ocenić na podstawie umowy, przepisów i zakresu wierzytelności objętych układem.
Część bez pokrycia w wartości nieruchomości głosuje w grupie niezabezpieczonej i może podlegać redukcji jak inne długi. Część pokryta wartością zabezpieczenia jest chroniona: propozycje dla niej muszą dawać bankowi nie mniej, niż dostałby w upadłości, i ten sam sposób zaspokojenia co w umowie zabezpieczenia, chyba że bank zgodzi się na inne warunki (art. 161a).
Nie. Bank głosuje w swojej grupie. Układ może zostać przyjęty mimo sprzeciwu grupy, jeśli spełnione są warunki z art. 119 ust. 3-6 i sąd nie uwzględni zastrzeżeń banku na etapie zatwierdzenia.
Dokument sporządzany przez nadzorcę lub zarządcę, który porównuje wartość firmy przy kontynuacji działalności z wartością majątku w upadłości i pokazuje, ile każda grupa wierzycieli dostałaby w obu scenariuszach. W PZU nadzorca sporządza go co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem głosowania, razem ze spisem wierzytelności i planem restrukturyzacyjnym; nie sporządza się go, gdy dłużnik jest mikroprzedsiębiorcą.
Nie. Sprawy z wnioskiem albo dniem układowym sprzed 23 sierpnia 2025 r. toczą się według dawnych przepisów (art. 4 noweli).
Leasing to umowa wzajemna, nie wierzytelność zabezpieczona rzeczowo. Rządzi się innymi zasadami, które opisujemy w tekście Leasing a restrukturyzacja.
Układ spółki nie narusza co do zasady praw banku z hipoteki ustanowionej na nieruchomości osoby trzeciej. Bank może dochodzić zaspokojenia z tej nieruchomości niezależnie od układu. Ten przypadek wymaga osobnej analizy.
Ustawa nowelizująca z 25 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1085 (ogłoszona 8.08.2025, w życie 23.08.2025): art. 1 pkt 11 (art. 119), pkt 14 (art. 151), pkt 34 (art. 215), art. 4 (przepisy przejściowe), art. 6 (wejście w życie). Prawo restrukturyzacyjne, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533: art. 10a, 119, 150 ust. 3, 151, 161, 161a, 165, 211b, 215, 226e, 256; brzmienie sprzed nowelizacji: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1428. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z 20.06.2019 r. w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej.
Teksty urzędowe: Prawo restrukturyzacyjne, Nowelizacja z 2025 r.
Do analizy potrzebne będą umowa kredytu, aktualny harmonogram, informacje o nieruchomości i lista pozostałych zobowiązań. Na tej podstawie ocenimy możliwe propozycje dla banku oraz dokumenty potrzebne do przygotowania układu.
Zadzwoń pod 794 626 000 lub zostaw numer do kontaktu.
KMR Restrukturyzacje · ul. Zygmunta Starego 9, Gliwice · tel. 794 626 000
W ciągu 15 minutowej rozmowy wstępnie omówimy Twoją sytuację i przedstawimy możliwe scenariusze. Jeśli któryś z nich wyda ci się obiecujący, umówimy się na bezpłatną konsultację, po której będziemy mogli wycenić nasze działania.
Zadzwoń teraz: 794 626 000


